Polish (Poland)Deutsch (DE-CH-AT)

Budowa polsko-niemieckiego partnerstwa na rzecz upamiętnienia ofiar eugeniki

Celem projektu jest budowa partnerstwa polsko-niemieckiego, którego zadaniem będzie popularyzacja (wśród społeczności woj. lubuskiego) wiedzy o tragicznych skutkach eugeniki, traktowanej w latach 1933-45 jako doktryna naukowa i oficjalna polityka III Rzeszy. W trakcie realizacji projektu będziemy poszukiwać bezpośrednich świadków zabójstw (lata: 1940-45), do których dochodziło w szpitalach psychiatrycznych położonych na terenie obecnego woj. lubuskiego. Szukać także będziemy zachowanych archiwaliów w postaci dokumentów, pamiętników, relacji spisanych przez osoby trzecie. Zebrane informacje o istniejących dokumentach, świadkach i publikacjach posłużą Partnerowi (PARITÄTISCHER Wohlfahrtsverband, Landesverband Berlin) do sfinalizowania stałej ekspozycji w planowanym muzeum pamięci niepełnosprawnych ofiar III Rzeszy w Berlinie. Cykl artykułów prasowych w miesięczniku PULS i audycje radiowe w Radiu Zachód oraz w Radiu Index przybliżą społeczności woj. lubuskiego problem eugeniki. Zachowane archiwa o tragicznych wydarzeniach, mające miejsce w szpitalach psychiatrycznych w latach 1940-45, będą też dokumentem mogącym służyć twórcom przyszłego muzeum. 

Eugenika była formą naukowego rasizmu. Na podstawie biologicznych kryteriów dzieliła życie ludzkie na wartościowe czyli takie, które należy chronić oraz bezwartościowe – można je zniszczyć. Dostarczyła nazistom naukowego uzasadnienia dla ludobójstwa w latach II wojny światowej - eskterminacji ludzi chorych, niepełnosprawnych, Żydów, Cyganów i Słowian. Stała ona u podstaw ideologii hitlerowskiej, której celem było stworzenie czystej rasy germańskiej. Kwestia eugeniki w Polsce była do niedawna tematem tabu”.

Magdalena Gawin, adiunkt w Instytucie Historii PAN, autorka książki „Rasa i nowoczesność. Historia polskiego ruchu eugenicznego 1880-1953” (Neriton 2003).

# Tytuł artykułu Autor
1 Historia Szpitala dla Psychicznie i Nerwowo Chorych w Obrzycach Łukasz Paczkowski
2 Zdjęcia ze spotkania realizatorów projektu w Obrzycach Katarzyna Maksymczak
3 Zdjęcia z Izby Pamięci w Szpitalu w Obrzycach Katarzyna Maksymczak
4 Wspomnienia dr. Richarda Rosenberga Joachim Boche
5 Eugenika - Obłęd udający naukę (I) Adam Ruszczyński
6 Eugenika - Obłęd udający naukę (II) Adam Ruszczyński
7 Eugenika - Obłęd udający naukę (III) Adam Ruszczyński
8 Eugenika - Obłęd udający naukę (IV) Adam Ruszczyński
9 SPOTKANIE W BERLINIE: Prezentacja Stowarzyszenia Dialog-Współpraca-Rozwój Katarzyna Maksymczak
10 SPOTKANIE W BERLINIE: Słowa powitalne Piotra Golemy, radcy Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Berlinie Piotr Golema
11 SPOTKANIE W BERLINIE: Trzy projekty niemieckie Katarzyna Maksymczak
12 SPOTKANIE W BERLINIE: Mur Pamięci Katarzyna Maksymczak
13 Zdjęcia ze spotkania w Berlinie Katarzyna Maksymczak
14 Pomnik pomordowanych Żydów Europy Katarzyna Maksymczak
15 T4 Katarzyna Maksymczak
16 Wizyta w Landesarchiv Berlin Katarzyna Maksymczak
17 WYKŁADY DLA MŁODZIEŻY: Granice wolności i władzy Adam Ruszczyński
18 WYKŁADY DLA MŁODZIEŻY: Zagłada i pamięć. Nazistowska "eutanazja" w latach 1933-1945 i współczesne koncepcje pamięci ofiar Dr. Ingo Loose (Berlin)
19 Warsztaty w I Liceum Ogólnokształcącym w Międzyrzeczu Katarzyna Maksymczak
20 Warsztaty w Gimnazjum nr 6 w Zielonej Górze Katarzyna Maksymczak