Budowa polsko-niemieckiego partnerstwa na rzecz upamiętnienia ofiar eugeniki

Do projektu o powyższym tytule zaprosiły naszą szkołę władze miasta. Projekt ma charakter międzynarodowy i jest realizowany przez Stowarzyszenie Dialog-Współpraca-Rozwój, Paritätischer Wohlfahrtsverband, Landesverband Berlin oraz innych partnerów, w tym Urzędu Miasta Międzyrzecz. Jednym z zadań projektu jest popularyzacja wiedzy o tragicznych skutkach eugeniki traktowanej w latach 1933-1945 jako doktryna naukowa i polityka III Rzeszy. Zadaniem, którego się podjęliśmy, odpowiadając pozytywnie na zaproszenie, jest spotkanie w ramach wykładu panów Ingo Loose (Paritätischer Wohlfahrtsverband) i Adama Ruszczyńskiego (Stowarzyszenie Dialog-Współpraca-Rozwój) (5 XII 2008 r.) oraz przeprowadzenie warsztatów na zaproponowane tematy:

  1. Eksperymenty eugeniczne w szpitalu w Obrzycach na podstawie dokumentów i relacji świadków.
  2. Eugenika autorytarna a eugenika liberalna.
  3. Moralne dylematy eugeniki liberalnej.

W ramach przygotowań do warsztatów odbyliśmy wizytę w szpitalu w Obrzycach, gdzie uzyskaliśmy podstawową wiedzę na pierwszy z tematów. Drugim krokiem są wykłady. Krok trzeci to właściwe warsztaty, których rezultatem będzie szkolna debata na temat eugeniki. Jej treść i forma zostanie wypracowana przez grupę warsztatową złożoną z uczniów klasy IId.

Tematy do zajęć w grupach – warsztaty na rzecz budowy polsko-niemieckiego partnerstwa w celu upamiętnienia ofiar eugeniki

Grupa I

Podstawowe fakty dotyczące eugeniki w Obrzycach w czasie II wojny światowej na podstawie relacji i dokumentów.
Kto był sprawcą zła? Książka W.Lemiesza „Zbrodnia w Obrzycach”, strony 15-22.
(ile osób zostało oskarżonych, jaki był przedział wiekowy, czy są jakieś cechy zbrodnicze osobowości, kiedy był proces, jakie zapadły wyroki)

Grupa II

Podstawowe fakty dotyczące eugeniki w Obrzycach w czasie II wojny światowej na podstawie relacji i dokumentów.
Jak to się odbywało? Książka W.Lemiesza „Zbrodnia w Obrzycach”, strony 39-48.
(spróbujcie odtworzyć przebieg tego eugenicznego procederu, kto decydował, czy były jakieś procedury, czy były oficjalne rozkazy, polecenia, ile osób mordowano dziennie, czym kierowano się przy podejmowaniu decyzji o zabiciu, kiedy to miało miejsce)

Grupa III

Podstawowe fakty dotyczące eugeniki w Obrzycach w czasie II wojny światowej na podstawie relacji i dokumentów.
Ostateczny bilans? Książka W.Lemiesza „Zbrodnia w Obrzycach”, strony 118-120.
(jakie są ostateczne liczby, jaka była skala mordu eugenicznego, kiedy to miało miejsce, czy wiemy już wszystko)

Grupa IV

Eugenika autorytarna (totalitarna) a eugenika liberalna wg Jurgena Habermasa (tekst o współczesnym filozofie niemieckim).
(jak wyglądały działania eugeniczne w czasach nazistowskich, czy grozi nam eugenika liberalna, jakie mamy jej przejawy, czy można znaleźć ewentualne podobieństwa i różnice? Jakie?)

Grupa V

Czy istnieje dzisiaj zagrożenie działaniami eugenicznymi?
Jakie dylematy moralne mogą się z nimi wiązać?
(czy łatwo zostać chorym psychicznie, czy łatwo człowieka ubezwłasnowolnić, jak dzisiaj w kulturze masowej mierzy się wartość człowieka, jak wygląda stosunek do chorych, upośledzonych i innych „niepełnych”ludzi, badania prenatalne a przerywanie ciąży, klonowanie, walka z chorobami poprzez genetykę, procedura zapłodnienia in vitro, towarzystwa ubezpieczeniowe a badanie DNA, co jeszcze?)

Grupa VI

W jaki sposób możemy uświadomić społeczności międzyrzeckiej problemy eugeniki z czasów wojny i dziś?
Jak można uczcić pamięć ofiar mordów eugenicznych w Obrzycach?
(wykład dra Loose, pomysły własne)