wtorek, listopada 21, 2017
Polish (Poland)Deutsch (DE-CH-AT)
Zawartość

Wstęp do wykładów

Hasło eugenika nie istnieje w szerokim odbiorze społecznym - niezależnie od poziomu wykształcenia. W świadomości publicznej o wiele bardziej są zakorzenione pojęcia takie jak holokaust, czy też eutanazja. Mówi się o nich jak o samodzielnych zjawiskach, a są one jedynie skutkami dziewiętnastowiecznej idei, mającej na celu hamowanie rozrodu ludzi uznanych za niepożądanych społecznie. Pierwotnie eugenika była uważana za dziedzinę wiedzy, dzięki której miał się ziścić sen o doskonałej rasie ludzkiej, wolnej od chorób. Droga do tego miała wieść np. w Anglii, przez odpowiednio wyselekcjonowane małżeństwa o pożądanych cechach genetycznych. Eugenika w wersji pozytywnej miała dostarczyć argumentów zwolennikom poprawy warunków życia ludzi biednych, lekarzom zajmującym się zwalczaniem gruźlicy i ograniczaniem alkoholizmu.

W praktyce jednak ta idea została przejęta przez rasistów i stała się w ich rękach pseudonaukowym narzędziem do prześladowania ludzi chorych, niepełnosprawnych, nieprzystosowanych społecznie i skazanych wyrokami za przestępstwa. Eugeniczne mrzonki doprowadziły nazistów do stosowania eutanazji najpierw wobec obywateli niemieckich. Następnie wywołały holokaust Żydów i Romów a także Polaków i narodów słowiańskich uznanych za niższe rasowo.

W Europie miała powstać gigantycznych rozmiarów przestrzeń życiowa (lebensraum) dla nordyków, uznanych za najcenniejszą rasę ludzkości. To wszystko miało być zwieńczeniem największego projektu eugenicznego w dziejach ludzkości zaprojektowanego przez Adolfa Hitlera i jego inżynierów rasy. Zwyrodniała forma eugeniki stała się w latach 1933 – 1945 doktryną naukową i oficjalną polityką III Rzeszy, doprowadzając miliony ludzi do śmierci i kalectwa. Eugenika została skompromitowana przez nazistów, lecz jej łagodniejsze formy były kontynuowane po II wojnie światowej min. w Niemczech, Stanach Zjednoczonych, Skandynawii i w Polsce.

Idea szczęśliwej i wolnej od chorób ludzkości przetrwała mimo zbrodni popełnianych w jej imieniu, ponieważ człowiek od czasów Prometeusza pragnie wejść w kompetencje Bogów i posiąść tajemnicę życia, długiego i dobrego.

Mówienie wprost o eugenice nie należy dziś do dobrego tonu, w kręgach ludzi oferujących nowy towar – inżynierię genetyczną. Wiążą z nią swoje nadzieje setki milionów chorych ludzi. Postęp jednak – jak zwykle - rodzi dylematy moralne. W Polsce ta dyskusja jest mało widoczna w przestrzeni publicznej.

W wielu krajach toczy się jednak od wielu lat dyskusja o granice ingerencji nauki w świat natury i sferę wolności człowieka. Doświadczenia przeszłości pokazały bowiem, że mimo chrześcijańskiej zasady miłości bliźniego, świeckich haseł wolności, równości i braterstwa, mordowano, a także okaleczano miliony ludzi w imię prawa nauki do postępu i swobody intelektualnej dociekliwości. Aby lepiej zrozumieć to zjawisko, które doprowadziło do największych zbrodni w dziejach ludzkości i nadal wywołuje gorące dyskusje, warto poznać kulturowe podstawy idei nazwanej eugeniką.

Materiały pomocnicze

Filmy propagandowe

Fragmenty filmów propagandowych wyprodukowanych przez Ministerstwo Propagandy III Rzeszy. Filmy w całości emitowane były przed normalnymi seansami w kinach w celu przygotowania opinii publicznej w Niemczech do fizycznej likwidacji chorych psychicznie i niepełnosprawnych.

Materiały pochodzą ze zbiorów prywatnych Artura Hojana.

UWAGA! Materiał przeznaczony dla dorosłych czytelników.

Zobacz więcej...

Audycje radiowe

Ludzie od zawsze chcieli żyć długo, być zdrowi i piękni, syci, mądrzy i inteligentni. Współczesne, niewyobrażalne postępy nauki dają narzędzia umożliwiające realizację marzeń o człowieku doskonałym. Rodzi się pokusa poprawiania natury poprzez eliminację jej błędów. Z tym większą uwagą należy przyjrzeć się historii eugeniki, która choć ze szlachetnych pobudek wyrosła, w czasach nazizmu doprowadziła do masowej zagłady. Chodzi wiec o to, by ludzie pyszni swą mocą panowania nad światem znów nie zabrnęli w ślepy zaułek, u końca którego czai się zbrodnia.

Zobacz więcej...

Kontakt

W sprawach związanych w z projektem prosimy o kontakt pod adresem:

Stowarzyszenie Dialog-Współpraca-Rozwój, Stary Rynek 2-3/3, 65-067 Zielona Góra


Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej

Wydawnictwo zostało przygotowane w ramach projektu „Polsko-niemieckie partnerstwo na rzecz upowszechniania wiedzy o ofiarach eugeniki (1933-1945)” z finansowym wsparciem Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Herausgegeben mit finanzieller Unterstützung der Stiftung für deutsch-polnische Zusammenarbeit.