wtorek, listopada 21, 2017
Polish (Poland)Deutsch (DE-CH-AT)
Zawartość

Kilka informacji o akcji T4

„Akcja T4" i Holokaust

W pobliżu berlińskiej filharmonii, obok obecnego przystanku, znajdowała się do końca drugiej wojny światowej willa Tiergartenstraße 4. Od tego adresu powstała nazwa „akcja T4", określająca mord na 70 tysiącach psychicznie chorych w komorach gazowych, w latach 1940-41. W sumie było więcej niż 200 tysięcy ofiar narodowosocjalistycznego mordu na ludziach niepełnosprawnych psychicznie lub fizycznie.

„Gemeinnützige Stiftung für Anstaltspflege" (Fundacja użyteczności publicznej ds. zakładów opiekuńczych" ) było kryptonimem organizacji, której celem była likwidacja „życia niewartego życia".

Latem 1941 roku zaczęła sie zagłada Żydów europejskich. Fachowcy budowlani współpracujący z pomysłodawcami akcji T4 mieli ogromny udział w budowie obozów zagłady. Cześć niemieckich strażników w obozach zagłady wcześniej pracowała przy akcji T4.

Jeden przykład z wielu: Christian Wirth

W styczniu 1940 Christian Wirth brał udział w eksperymentach zagazowywania ok. 15 pacjentów w Brandenburgu. Również w miejscowościach Hartheim, Grafeneck i Hadamar uczestniczył w akcji T4. Jesienią 1941 r. kierował budową obozu zagłady w Bełżcu, w południowej Polsce. Przywiezionych tam ludzi mordowano spalinami silników diesla. Pół roku później Wirth awansował na inspektora obozów W Bełżcu, Sobiborze i Treblince. W listopadzie 1943 r. zostały one zlikwidowane. Wirth wraz z innymi uczestnikami akcji T4 został przeniesiony do miejscowości Triest, gdzie nadzorował budowę obozu San Sabba i uczestniczył w mordzie na Żydach. Został zastrzelony na początku 1944 r. w wyniku walk ulicznych z partyzantami.

W hołdzie zapomnianym ofiarom

W roku 1940, w tym miejscu, przy ulicy Tiergartenstr. 4 zorganizowano pierwszy narodowosocjalistyczny masowy mord, nazwany od nazwy ulicy akcji T4. Od 1993 do 1945 zamordowano prawie 200 tysięcy bezbronnych ludzi. Ich życie nazwano bezwartościowym a mord na nich „eutanazją”. Zginęli w komorach gazowych w Grafenecku, Brandenburgu, Hartheim, Pirnie, Bernburgu i Hadamar. Zginęli z rąk oddziałów egzekucyjnych, przez głodzenie i trucizny. Zbrodniarzami byli naukowcy, lekarze, opiekunowie, członkowie wymiaru sprawiedliwości, policji urzędów pracy i służby zdrowia.

Ofiarami byty osoby biedne, zdesperowane, zbuntowane lub potrzebujące pomocy. Pochodziły z klinik psychiatrycznych, szpitali dziecięcych, domów starców i zakładów opieki, z lazaretów i obozów. Liczba ofiar jest wielka, skazanych sprawców znikoma.

Ofiarami potajemnie przeprowadzanej morderczej „Akcji T 4 były kobiety, mężczyźni i dzieci, zwłaszcza chorzy psychicznie i niepełnosprawni umysłowo, którzy według ideologii rasy i wspólnoty ludu uchodzili za niewartych życia (lebensunwert). Dane pacjentów zakładów leczniczo-opiekuńczych, przytułków, szpitali i klinik psychiatrycznych a czasem mieszkańców domów starców, zbierali lekarze. Od 9 października 1939 roku za pomocą formularza zgłoszeń, który służył następnie do oceny zdatności do pracy i przynależności rasowej wskazywali ludzi, których później mordowano.

Ludzi niezdatnych do pracy, zwłaszcza jeśli mieli żydowskie pochodzenie, mordowano za pomocą gazu w jednym z sześciu zakładów mordu T4 - w Bernburg, Brandenburgii, Grafeneck, Hadamem, Hartheim lub w Pirna-Sonnenstein. Publiczne protesty doprowadziły w sierpniu 1941 roku do formalnego wstrzymania „Akcji T4". Do tego czasu zamordowano około 70 000 pacjentów, ale także społecznie „niedopasowanych”, więźniów i homoseksualistów. Po formalnym zakończeniu akcji duża część personelu została przeniesiona do obozów zagłady „akcji Reinhardt" w Bełżcu, Sobiborze i Treblince, by tam w komorach gazowych organizować masową zagładę Żydów. Prawie nikomu nie udało się przeżyć „akcji T4" lub innej akcji narodowosocjalistycznego programu „eutanazja” Wielu sprawcom udało się uniknąć kary i mogli kontynuować zawodowe kariery. Rehabilitacji ponad 200 tysięcy ofiar dokonano po wielu staraniach rodzin ofiar dopiero w 2007 r.

Materiały pomocnicze

Filmy propagandowe

Fragmenty filmów propagandowych wyprodukowanych przez Ministerstwo Propagandy III Rzeszy. Filmy w całości emitowane były przed normalnymi seansami w kinach w celu przygotowania opinii publicznej w Niemczech do fizycznej likwidacji chorych psychicznie i niepełnosprawnych.

Materiały pochodzą ze zbiorów prywatnych Artura Hojana.

UWAGA! Materiał przeznaczony dla dorosłych czytelników.

Zobacz więcej...

Audycje radiowe

Ludzie od zawsze chcieli żyć długo, być zdrowi i piękni, syci, mądrzy i inteligentni. Współczesne, niewyobrażalne postępy nauki dają narzędzia umożliwiające realizację marzeń o człowieku doskonałym. Rodzi się pokusa poprawiania natury poprzez eliminację jej błędów. Z tym większą uwagą należy przyjrzeć się historii eugeniki, która choć ze szlachetnych pobudek wyrosła, w czasach nazizmu doprowadziła do masowej zagłady. Chodzi wiec o to, by ludzie pyszni swą mocą panowania nad światem znów nie zabrnęli w ślepy zaułek, u końca którego czai się zbrodnia.

Zobacz więcej...

Kontakt

W sprawach związanych w z projektem prosimy o kontakt pod adresem:

Stowarzyszenie Dialog-Współpraca-Rozwój, Stary Rynek 2-3/3, 65-067 Zielona Góra


Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej

Wydawnictwo zostało przygotowane w ramach projektu „Polsko-niemieckie partnerstwo na rzecz upowszechniania wiedzy o ofiarach eugeniki (1933-1945)” z finansowym wsparciem Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Herausgegeben mit finanzieller Unterstützung der Stiftung für deutsch-polnische Zusammenarbeit.