czwartek, lipca 27, 2017
Polish (Poland)Deutsch (DE-CH-AT)
Zawartość

Warsztaty w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Krośnie Odrzańskim

Eugenika w historii człowieka

Pojęcie eugenika pochodzi od greckiego eugenes czyli dobrze urodzony. Choć idea eugeniki pojawiła się w historii ludzkości bardzo wcześnie, to samo pojęcie zostało wprowadzone późno, bo dopiero w XIX wieku. Pomysłodawcą pojęcia był kuzyn Karola Darwina – Francis Galton. Oznacza ono reprodukcję wartościowych przedstawicieli gatunku, przy zakazie posiadania potomków przez jednostki słabe, mniej wartościowe.

W znanej nam historii już Platon uważał, że państwo powinno kontrolować liczbę urodzin, przez pozwalanie na posiadanie dzieci jednostkom zdrowym na duszy i ciele. Chorzy, jego zdaniem powinni stopniowo wymrzeć. W XIX wieku Darwin przekonywał, że cywilizacja hamuje naturalną selekcję przez opiekę nad osobami chorymi, które w innej sytuacji nie przeżyłyby samodzielnie.

Pod koniec XIX wieku teoria została przekształcona w praktykę. To w Stanach Zjednoczonych Ameryki w 1896 roku (stan Connecticut)wprowadzono prawo małżeńskie oparte na kryteriach eugenicznych – zabraniało zawierania małżeństw osobom chorym psychicznie, ograniczonym psychicznie i epileptykom. W 1910 roku utworzono Eugenics Record – biuro statystyczne, które zbierało drzewa genealogiczne rodzin i promowało eugenikę. Margaret Sanger założyła w 1920 roku American Birth Control Lague, organizacją, która w późniejszym czasie zmieniła nazwę na International Planned Parenthood Federation i w 2008 roku została oskarżona o rasizm i działalność eugeniczną!

W 1922 roku Margaret Sanger w swojej książce „Pivot of Civilisation” krytykowała działalność charytatywną, postulowała segregację rasową i sterylizację kobiet należących do „klasy debili” przed osiągnięciem przez nie wieku rozrodczego. Rok 1927 przyniósł w USA wyrok Sądu Najwyższego w sprawie Buck przeciwko Bell, sąd stwierdził, że stan Virginia może sterylizować osoby uznane za nieprzydate. W latach 1906 – 1963 w Stanach Zjednoczonych wysterylizowano ok. 64 tysięcy osób.

Najszerszy program przymusowej sterylizacji stworzony został w III Rzeszy. Już 14 lipca 1933 roku wprowadzono w Niemczech ustawę o zakazie zawierania małżeństw ze względów genetycznych, a następnie o zapobieganiu narodzinom obciążonego chorobą dziedziczną potomstwa. Początkowo planowano ludzi „bezużytecznych” izolować i jeśli się da - reedukować. Propaganda hitlerowska tworzyła plakaty, filmy, które miały tłumaczyć i uczyć, jak drogie jest utrzymywanie osoby chorej. Ten, kto był niezdolny do pracy – był balastem. Rozpoczęto dzielenie chorych na przydatnych i nieprzydatnych. Przydatnych wykorzystywano do ciężkiej pracy. Nieprzydatnych głodzono, sterylizowano a pożniej zabijano. Utworzono około 200 sądów eugenicznych. Każdy lekarz i każda położna mieli obowiązek zgłaszać urodziny dzieci z podejrzeniem choroby genetycznej – w przypadku narodzin takiego dziecka podejmowano decyzję o jego śmierci. Do 1945 roku zamordowano w ten sposób ok. 5 tysięcy dzieci.

Ustawy eugeniczne dały prawo lekarzom hitlerowskim podejmować decyzję o przymusowej sterylizacji dzieci, kobiet i mężczyzn uznanych za nieprzydatnych. Byli to ludzi ograniczeni umysłowo, chorzy psychicznie, chorzy na przewlekłe choroby, epileptycy ale także ludzie, którzy ulegli poważnym wypadkom i nie mieli szansy na pełny powrót do zdrowia. Ludzie, których na podstawie bardzo stronniczych badań „lekarskich” uznawano za nieprzydatnych. Najmłodsza znana ofiara przymusowej sterylizacji miała 10 lat.

We wrześniu 1939 roku podjęto decyzję o likwidacji życia niewartego życia – od głównej centrali decyzyjnej operację nazwano T4 (Tiergartenstrasse 4). Początkowo używano zastrzyków, kiedy uznano to za mało efektywne, zaczęto używać komór gazowych (na okupowanych terenach polskich komór gazowych w ramach akcji T4 używano np. w Owińskach koło Poznania, Świeciu, Kocborowie oraz w Forcie VII w Poznaniu) W Niemczech działo oficjalnie sześć ośrodków: Grafeneck, a następnie Brandenburg, Hartheim, Sonnenstein koło Pirny, Bernburg oraz Hadamar. Oprócz tego działało tysiące nieoficjalnych „dzikich” ośrodków eutanazji. W 1941 roku biskup katolicki Clemens August hrabia von Galen sprzeciwił się eutanazji, co spowodowało, że oficjalnie ogłoszono wstrzymanie akcji. W rzeczywistości prowadzono ją nadal, jednak ostrożniej, mniej widocznie. Uważa się, że ostatnia ofiara akcji T4 – czteroletni chłopczyk został zamordowany 29 maja 1945 roku w szpitalu pod Monachium. Łącznie do końca II wojny ofiar ustaw eugenicznych w Niemczech było ok. 450 tysięcy osób.

Dziś eugenika uważana jest za pseudonaukę. Lecz czym jest dla nas poszukiwanie metod walki z chorobami genetycznymi jak nie szukaniem „doskonałego człowieka?

Czy mamy prawo bawić się ludzkim DNA? Czy mamy prawo odgrywać rolę Boga?

To pytanie pozostawiam przyszłości.

Daria Nowak i klasa I A LO
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Krosno Odrzańskie


Warsztaty w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Krośnie Odrzańskim Warsztaty w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Krośnie Odrzańskim Warsztaty w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Krośnie Odrzańskim Warsztaty w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Krośnie Odrzańskim Warsztaty w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Krośnie Odrzańskim Warsztaty w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Krośnie Odrzańskim
Materiały pomocnicze

Filmy propagandowe

Fragmenty filmów propagandowych wyprodukowanych przez Ministerstwo Propagandy III Rzeszy. Filmy w całości emitowane były przed normalnymi seansami w kinach w celu przygotowania opinii publicznej w Niemczech do fizycznej likwidacji chorych psychicznie i niepełnosprawnych.

Materiały pochodzą ze zbiorów prywatnych Artura Hojana.

UWAGA! Materiał przeznaczony dla dorosłych czytelników.

Zobacz więcej...

Audycje radiowe

Ludzie od zawsze chcieli żyć długo, być zdrowi i piękni, syci, mądrzy i inteligentni. Współczesne, niewyobrażalne postępy nauki dają narzędzia umożliwiające realizację marzeń o człowieku doskonałym. Rodzi się pokusa poprawiania natury poprzez eliminację jej błędów. Z tym większą uwagą należy przyjrzeć się historii eugeniki, która choć ze szlachetnych pobudek wyrosła, w czasach nazizmu doprowadziła do masowej zagłady. Chodzi wiec o to, by ludzie pyszni swą mocą panowania nad światem znów nie zabrnęli w ślepy zaułek, u końca którego czai się zbrodnia.

Zobacz więcej...

Kontakt

W sprawach związanych w z projektem prosimy o kontakt pod adresem:

Stowarzyszenie Dialog-Współpraca-Rozwój, Stary Rynek 2-3/3, 65-067 Zielona Góra


Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej

Wydawnictwo zostało przygotowane w ramach projektu „Polsko-niemieckie partnerstwo na rzecz upowszechniania wiedzy o ofiarach eugeniki (1933-1945)” z finansowym wsparciem Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Herausgegeben mit finanzieller Unterstützung der Stiftung für deutsch-polnische Zusammenarbeit.